Ürün Hasatı
Cevizlerde
hasat, iç ceviz ve yeşil kabuğun olgunlaştığı dönem olarak
kabul edilir. Kalin açıldığı ve sert kabuktan ayrıldığı
dönem yeşil kabuğun olgunlaşma belirtileridir. İç cevizin
olgunluk belirtisi ise; iç ceviz ile sert kabuk arasında
bulunan paket dokusunun kahverengileşmeye başladığı
dönemdir. Çoğunlukla yeşil kabuk, iç cevizden daha geç
olgunlaşır. Hasadın iç ceviz olgunluk zamanında yapılması,
bu dönemde iç cevizin açık renkli olması nedeniyle iç
cevizin ticari değerini artıracaktır. Ancak yetiştirici eğer
hasat yeşil kabuğun olgunlaşma zamanını beklerse çok önemi
kalite kayıpları meydana gelebilmektedir.
Cevizlerde hasat zamanına iklimin önemli etkisi
olabilmektedir. Serin iklime sahip bölgelerde iç ceviz
olgunlaşma zamanı ile yeşil kabuk olgunlaşma zamanı
genellikle aynı döneme rastlar. Yüksek nem yeşil kabuğun
açılmasını hızlandırır.
Hasat zamanını etkileyen önemli bir faktörde yetiştiriciliği
yapılan çeşittir. Örneğin hasadı zamanında ve doğru
yapıldığında Chadler ve Serr gibi çeşitler açık renkli iç
rengine sahiptirler.
Hasat edilen meyvelerin toplanması, yeşil kabuklarının
ayrılması ve meyvelerin kurutulması vs. kalite kayıplarını
önlemek açısından mümkün olduğu kadar çabuk olmalıdır.
Güneş altında kalan meyvelerde, uzun süre yeşil kabuğu
üzerinde kalan meyvelerde iç renginde bozulmalar görülür.
Hasat Yöntemleri :
Cevizlerde hasat elle ve mekanik yolla olmak
üzere iki metotla yapılmaktadır. Türkiye’de hasat sırıkla
ağacın dövülmesi şeklinde yapılırken ceviz
yetiştiriciliğinde söz sahibi ülkelerde mekanik yolla
yapılmaktadır. Ağacı dövme şeklinde yapılan hasatta başta
bir yıl sonraki yılda ürün verecek dallar olmak üzere önemli
zararlanmalar meydana gelebilmektedir.
Mekanik yolla hasat; ağacın ana dallarının yada ağaç
gövdesinin değişik sarsıcılar ile sarsmak ve meyvelerin ağaç
üzerinden yere düşmesini sağlamak şeklinde yapılmaktadır. Bu
amaçla değişik sarsıcılar (Kablolu sarsıcılar-Eksantrik
sarsıcılar, Poner hareketli sarsıcılar, Pnömatik sarsıcılar
vs.) kullanılmaktadır.
Hasat Sonrası:
Hasattan sonra kalite kayıplarını en aza indirmek amacıyla
yeşil kabuk sert kabuktan kolayca ayrılmalı, yani meyveler
hemen kavlatılmalıdır. Bazı yörelerimizde yeşil kabuğun
yumuşaması ve kolay çıkması amacıyla üzerine naylon, kalın
bez ve çuval gibi örtülerle örtülmesi önemli kalite
kayıplarına neden olabilmektedir. Bazı ülkelerde kavlatma
tamamen mekanik yolla yapılmaktadır.
Pazar değeri açısından için tüm olarak çıkması istenir.
Hasadı yapılan meyveler eğer iç olarak pazarlanması söz
konusu ise, cevizler daha kurumadan (nemli iken) kırılma
işlemine tutulur. Böylece daha kolay bir şekilde için tüm
olarak çıkması sağlanır.
Ülkemizde ceviz kırma işlemleri sergenler olarak
adlandırılan yerlerde genelde kadınlar tarafından çekiçle
vurarak kırmak şeklinde yapılmaktadır. Kırma işleminden
sonra cevizler renklerine göre sınıflandırılıp paketleme
işlemine tabi tutulur.
Kurutma:
İç ceviz olarak değerlendirilmeyecek yani kabuklu olarak
pazarlanacak meyveler kavlatma işleminden sonra hemen
kurutulmalıdırlar. Kurutma işlemi cevizin depo ömrü
bakımından çok önemlidir. Bunun için kabuklu ve iç cevizde
bulunması gereken en yüksek nem oranları standartlarla
belirlenmiştir. Örneğin T.S.E. ye göre kurutulmuş; kabuklu
cevizlerde %8, iç cevizde ise %5 nem oranı istenir.
Ülkemizde genelde cevizler dışarıda gölgede kurutulmaktadır.
Bazı yörelerimizde ise güneş altında 7- 10 gün bekletilerek
kurutma yapılmaktadır. Bu da başta iç renginin koyulaşması
gibi çeşitli kalite kayıplarına neden olmaktadır. Bu yüzden
bu kurutma şekli yanlıştır. Eğer başka kurutma imkanı yoksa
en azından kurutma dışarıda gölge ortamlarda yapılmalıdır.
Yani meyveler direkt olarak güneş ışığı altında
kurutulmamalıdır. Ancak dünya ceviz üretiminde söz sahibi
ülkelerde kurutma tamamen mekanik yollarla yapılmaktadır.
Mekanik yollarla yapılan kurutma işlemlerinde, genelde
meyveler 30- 350C‘ de 24 saat bekletilmektedirler.
Sıcaklığın 400 C’ nin üzerine çıkışı iç kalitesi bakımından
istenmez.
Depolama ve Ambalajlama:
Cevizler yüksek yağ içeriğine sahip meyve olduğu için uygun
şartlarda depolanması başta iç meyvenin bünyesindeki yağ
bozulmaları açısından önemlidir. Bu yüzden cevizler düşük
sıcaklıklarda (0- 40C) ve kuru ortamlarda uzun süre
saklanabilirler.
Kaynak:http://ciftci.ksu.edu.tr/cevhat/7.hasat_ve_sonrasi.htm,http://www.cevizler.com
